Heiðraða samkoma, ágætu vinir!

 

Það er mér sannur heiður að fá að standa hér og ávarpa þennan góða hóp.

 

Ég ætla að nýta þetta tækifæri til stuttrar, sögulegrar upprifjunar, því margir hér inni voru ekki fæddir þegar það átak hófst, sem enn stendur, við uppbyggingu körfuboltans á Selfossi, og margt fólk hér að auki, sem ekki kom inn í starfið fyrr en löngu seinna.

Margt, nánast allt, hefur þróast í jákvæða átt, á þessum tæpu 35 árum sem liðin eru, þó enn megi vitaskuld sækja fram.

 

Það var vorið 1993 sem Sveinn Ægir Árnason, þá formaður körfuknattleiksdeildar Umf. Selfoss, hafði samband við mig og bauð mér stöðu þjálfara hjá deildinni. Þá hafði ég einnig verið í viðræðum við Hamar í Hveragerði, sem bauð mér þjálfarastarf, en af einhverjum ástæðum ákvað ég frekar að setjast að á Selfossi, sem, eftir á að hyggja, voru auðvitað mistök fyrir minn „feril“ sem þjálfari, þ.e.a.s. út frá hefðbundnum nútíma, einhliða hugmyndum um árangur og sigra, því uppgangur Hamars næstu ár varð mun skjótari, þar voru aðstæður og umgjörð betri, þar var ekki jafn hörð samkeppni frá öðrum íþróttagreinum, öflugri stuðningsaðilar og aðstæður til æfinga miklu betri en buðust á Selfossi.

 

En ég er svo skrýtinn, að hafa alltaf litið svo á, að sigrar og árangur felist í fleiru en að vinna leiki, með mesta fjármagnið, sem getur keypt bestu leikmennina. Fyrir mér er það meiri sigur að kveikja á eldspýtu úti, í roki og rigningu, en í skjólinu innandyra.

 

Ég hef sem sagt aldrei séð eftir þessari ákvörðun, þó við ramman reip hafi verið að draga í samfélaginu og innan íþróttahreyfingarinnar á Selfossi. Fótbolti og frjálsar voru gamalgróið sport með sterkar tengingar í rótgrónar fjölskyldur og fyrirtæki. Og handboltinn var á blússandi siglingu, raunar að gera allt vitlaust, með óborganlega  stemmningu í kringum landsfræga kappa.

 

Inn í þetta umhverfi kom ég úr stórum félögum með mikinn metnað; hafði spilað með Val, sem var þá ríkjandi Íslandsmeistari, ÍR, Keflavík, og landsliðinu. Ég hljóp fljótt, með minn metnað, á vegg. Körfuknattleiksdeild ungmennafélagsins, og körfubolti sem íþrótt, naut ekki þeirrar virðingar sem ég var vanur, og gerði kröfu um. Við máttum alveg, fyrir náð og miskunn, dútla eitthvað í þessu til gamans, fyrst við endilega vildum, en meira var ekki í boði, enda talið ástæðulaust að eyða miklum tíma í þetta ónytjuhopp, sem körfubolti var álitinn vera.

 

Það var laus æfingatími í íþróttahúsinu kl. 9-11 á laugardagsmorgnum fyrir yngri iðkendur, þeir yngstu frá 9-10 og hinir eldri frá 10-11, og meistaraflokkur karla, sem ég var aðallega ráðinn til að þjálfa, fékk tíma kl. 21:30-23:00 tvisvar í viku, á þriðjudögum og fimmtudögum, en aðeins vegna þess að badmintondeildin hafði þá lagt upp laupana skömmu áður, einmitt út af þessum æfingatímum, sem fólkið var hætt að nenna að mæta í.  

 

Nokkrar áhugasamar stelpur komu á fót kvennaliði sem tók þátt í HSK-mótinu, í fyrstu undir stjórn Magnúsar Hlyns, og þær æfðu í þriðjungi íþróttasalarins, á hliðarkörfurnar, og einnig hér í þessum sal, í Þingborg. Ég fór með karlaliðið hingað líka til að fjölga æfingum, þó rýmið væri mjög takmarkandi, var það þó illskárra en að sitja heima.

 

Ég varð auðvitað fljótt óþægur ljár í þúfu, heimtaði úrbætur, fljótlega orðinn formaður deildarinnar, þetta gæti ekki gengið svona, og við í stjórninni knúðum á um þriðja æfingatímann, kl. 20 á mánudagskvöldum, sem þótti auðvitað tóm frekja.

 

Skömmu fyrir árþúsundamót var iðnaðarskemma í Gagnheiði tekin til brúks, með því að líma örþunnan dúk beint á steypuna og hengja upp körfur á gaflana. Það voru í rauninni óboðlegar aðstæður, en sá möguleiki skapaðist þó að fjölga æfingatímum yngriflokka, forsendur sköpuðust til aldursflokkaskiptingar, og iðkendum fjölgaði smám saman. Þarna æfðu krakkarnir eingöngu, t.d. aldursflokkar sem voru á hverju ári, allt frá minnibolta og upp úr, í baráttu um titla á landsvísu,´84 og ´85 árgangarnir, og sá síðarnefndi vann fyrstu Íslandsmeistaratitla Selfyssinga, í 7. flokki 1998 og 10. flokki 2001. Í þeim hópi voru líka þrír fyrstu leikmenn Selfoss í yngri landsliðum, sem spiluðu í U-16 og U-18 ára landsliðum.

 

Til viðbótar allri ytri mótdrægni og basli, sem tók mest alla mína orku frá körfuboltanum sjálfum, var fjárhagurinn til að standa undir starfinu auðvitað bágborinn. Stærsti hlutinn var æfingagjöld, sem allir greiddu, frá minnibolta upp í meistarflokk, enginn þar undan þeginn. Styrkir voru lágir, þó mörg fyrirtæki gaukuðu auðvitað einhverju að, en inn á milli voru haukar í horni, og mér er nær að halda að þeir helstu hafi haldið tryggð við körfuboltann allar götur til dagsins í dag, þökk sé þeim. Styrkir frá sveitarfélaginu voru hverfandi lítill hluti af tekjunum, engir styrktarsamningar voru í boði eins og nú tíðkast, en deildin fékk nokkrar krónur árlega fyrir að halda við útikörfuboltavöllum, sem voru reyndar aðeins körfurnar við Vallaskóla á holóttu malbiki.

 

Eitt af því sem ég stóð fyrir, og langar að minnast á, var útgáfa fréttabréfs, undir heitinu „Sunnlenska körfuboltablaðið“. Það kom út í desember, frá 1997 í nokkur ár, í samstarfi við Sunnlenska fréttablaðið og Gumma Kalla, sem setti blaðið upp, og söfnuðust auglýsingar í það fyrir jólin sem gáfu eitthvað af sér, auk þess sem blaðið var hugsað sem heimild um starf körfuboltadeildarinnar. „Sumarbústaðablaðið“ víðfræga, sem Sveinn Ægir hafði upphaflega frumkvæði að, kom út á vorin og gaf þokkalegar auglýsingatekjur. Iðkendur og foreldrar þeirra skokkuðu sporléttir með það í alla bústaði í Árnessýslu eina helgina í maí.

 

Já, vel á minnst, fyrst ég nefni heimildagildi. Þó færa megi rök fyrir því að samfélagsmiðlar séu meira lesnir dagsdaglega, þá hverfur það allt í þoku algleymisins jafnharðan. Nú eru fréttbréf, raunar allt prentað mál, úr tísku en góð heimasíða er hinsvegar gulls ígildi, mikilvægt safn upplýsinga, ef henni er haldið við. Það er nauðsynlegt, og stórlega vanmetið að mínu mati, að halda sögunni til  haga og ánægjulegt að félagið sýni heimasíðunni tilhlýðilega virðingu. Vonandi verður svo áfram.

 

Eftir þetta fyrsta uppbyggingarskeið innan Umf. Selfoss, tók við tímabil Brynjars Karls og Körfuboltaakademíunnar, sem stofnuð var 2005, FSU-árin, með karftmikilli faglegri innspýtingu, ekki bara fyrir körfuboltann, heldur allt íþróttalíf á Selfossi, og byltingu í aðstöðumálum með opnun Iðu. Það tímabil er efni í aðra ræðu, sem og þriðja skeiðið, skeið Körfuknattleiksfélags Selfoss, sem segja má að hafi hafist við fall úr úrvalsdeild 2016, í kjölfarið viðskilnað við FSu með nafnbreytingunni 2018, skeið sem er nær í tíma og þið þekkið.

 

En eftir öll þessi ár, hindranir, barning og basl, er gott að staldra við og spyrja sig:

„Fyrir hvað stendur körfuboltasamfélagið á Selfossi?“

Til að nálgast þá spurningu langar mig að grípa niður í pistil sem ég skrifaði í „Sunnlenska körfuboltablaðið“ í desember árið 2000:

 

Ræktum garðinn okkar

Ræktun er gott og gilt orð í íslensku máli sem allir skilja, og flestir iðka einnig það sem í orðinu felst. „Ræktun“ hefur afar jákvæða merkingu. Í orðinu felst að bæta, auka notagildi og fegurð þess sem ræktað er. Ungmennafélagsandinn, sem sveif yfir héruð á Íslandi í upphafi þeirrar aldar sem nú er brátt að renna sitt skeið á enda, fólst í ræktun. „Ræktun lands og lýðs“ voru kjörorð þess tíma.

Margskonar líkingamál þessu orði tengt hefur málinu áskotnast í gegnum tíðina til að lýsa mannlífinu og hvernig best sé að bæta það. Talað er um að rækta vinskap sinn, menn verði að rækta sinn innri mann og stunda líkamsrækt ef þeir vilji lifa hamingjuríku og góðu lífi. […]

Sannleikurinn er sá að líkingin við garðræktina á síst minna erindi nú á tímum en í árdaga 20. aldar. […]

Ástæðan fyrir þessum vangaveltum í blaði sem fjallar að öðru leyti um körfubolta er sjálfsagt augljós. Íþróttahreyfingin í heild sinni er sprottin upp úr jarðvegi ungmennafélaganna og þó sá andi sé varla lengur í tísku, fáir geri neitt lengur án þess að fá fyrir það greitt og heimtaður sé árangur STRAX, er rétt að staldra við og hlú að þeim sprota sem vex í okkar eigin garði. Það er vissulega fljótlegra að kaupa afskorin blóm sem aðrir hafa ræktað, en þau fölna og blómgast ekki í annað sinn. Kaupum frekar til okkar „garðyrkjufræðinga“ og látum þá skipuleggja og vökva garðinn okkar. Þá munu vaxa þar fjölærar jurtir sem lifa lengi og bera blóm árlega, öllum til yndisauka. Þetta hefur körfuknattleiksdeildin lagt áherslu á undanfarinn tæpan áratug og sjá: upp er að vaxa lundur og „býsna fagur er sá“. Ástæða er til að hvetja fólk til að koma í lundinn og virða fyrir sér ræktunarstarfið. Þar er margt spennandi að sjá.

Ekki er nokkur vafi á því að í framtíðinni verður hér „listigarður“ ef við höldum áfram á sömu braut, því mjór er mikils vísir.“ (Gylfi Þorkelsson. 2000. „Ræktum garðinn okkar“. Sunnlenska körfuboltablaðið, 1. tbl., 4. árg., bls. 16).

Þegar ég lít yfir hópinn sem hér er saman kominn á lokahófi Selfoss-Körfu, 33 árum eftir að fámennur hópur setti niður fyrstu plönturnar, get ég ekki annnað en verið rífandi stoltur af þeim skrúðgarði sem blasir við, en ekki síður af fólkinu sem tekið hefur við plöntun, áburðargjöf og vökvun. Mér finnst blasa við að sömu gildin og byggt var á allt frá upphafi eru enn í heiðri höfð.

 

Sagt er að þolinmæði þrautir vinni allar, en ég fullyrði að með þolinmæðina eina að vopni væri körfuboltinn á Selfossi ekki kominn á þann stað sem hann er á nú um stundir. Fátt markvert gerist ef ekki er barist fyrir því einarðlega og af metnaði. Minnimáttarkennd og meðvirkni kemur engum áleiðis, ekki frekar en hroki og oflæti, hvort sem er utan eða innan vallar.

 

Að svo mæltu þakka ég fyrir mig, og óska Körfuknattleiksfélagi Selfoss alls hins besta í framtíðinni.