Um hvað verður kosið í vor?
Nú líður að kosningum til sveitarstjórna og framboðslistar víða um land eru farnir að birtast í fjölmiðlum. En eitt er það að berja saman framboðslista og annað að hafa erindi. Halda áfram að lesa
Úr dagbókinni 2025
Hér er heildarsafn hefðbundis kveðskapar undirritaðs á árinu 2025. Safnið telur rétt tæpar 300 tækifærisvísur og erindi lengri kvæða, alveg óritskoðað samkvæmt venju.
04.01.25
Ólga er meðal hestamanna á höfuðborgarsvæðinu vegna þeirrar ráðstöfunar sveitarfélaga að banna dreifingu taðs sem gengur undan hrossunum á opin svæði og að nýta það þannig til uppgræðslu. Nú skal taðinu, sem margir kalla hrossaskít, skilað til Sorpu, sem af þessu innheimtir móttökugjald sem er nærri 26 kr. á kílóið.
Til að varast þau eru vítin
og víð er peningahítin.
Fyrir eyðslukló þrekna,
afla þarf tekna
og skattleggja hrossaskítinn.
Áramótakveðja 2025
Koma önnur áramótin,
í andakt tímans vatnaskil.
Af fyrri dögum fyllist nótin.
Flögrar minning baka til.
Grafa nýjan farveg fljótin.
Færist sólin hærra‘ á þil.
Áfram hvert nú liggur leiðin?
Lá í fangið válegt nið?
Verður ströng og viðsjál heiðin?
Var á götu lokað hlið?
Klæðist hlýju nakin neyðin?
Náðist göfugt stefnumið?
Gott að muna, enn og aftur;
allir lifa misjöfn kjör.
Þannig enginn er víst skaptur,
við öllu hafi lokasvör.
Býr í okkur undrakraftur
ef við saman stýrum för.
Hin kristilegu kærleiksblóm
Hvað er „kristilegt siðferði“? Hver eru „hin kristnu gildi“ sem öfgafullir hægrimenn tönnlast á að séu nú í stórhættu hér á landi og þurfi að verja með öllum ráðum, aðallega fyrir „innrás“ fólks úr öðrum menningarhefðum? Helstu meðulin til varnar kristnu siðferði í landinu virðast vera að loka landamærunum og reka útlendinga heim til sín, kenna Biblíusögur í grunnskólum og reka konur aftur inn á heimilin, til undaneldis og barnauppeldis. Þannig verði „Ísland frábært aftur“, svo vitnað sé í slagorðin. Róið er undir hatri á útlendingum, á ólíkum menningarheimum, á öllu frjálsræði, og háðsleg fyrirlitning er berlega látin í ljós gagnvart auðsýndri umhyggju fyrir náunganum.
Þegar ég var að alast upp kenndi móðir mín mér, með dyggri aðstoð barnaskólakennarans Rósu B. Blöndals, að kristilegar dygðir fælust einkum í því að fyrirgefa, koma vel fram og af virðingu, að elska náungann, að hjálpa þeim sem á þyrftu að halda, að sýna hógværð en hreykja sér ekki, finna til samlíðunar með öðrum og sýna kærleika bæði í orði og verki.
Hinsvegar var látið skýrt í ljós að sundurlyndi, reiði, hatur, misskipting, sjálfselska, hroki og yfirlæti, baktal og niðurlæging, brottrekstur, einelti, ofbeldi og útskúfun, græðgi og sérgæska væru lestir, með öllu ósæmilegir og ókristilegir. Og þó mamma hafi af hjartagæsku sinni auðvitað aldrei farið út í helvítisóttapredikanir, þá var helvíti og djöfullinn sjálfur á sínum vísa stað í vitundinni.
Ég hef reyndar ekki farið í messu lengi og því kann að vera að kominn sé nýr boðskapur um kristnar dygðir; að Jesú bróðir besti leyfi börnunum ekki lengur að koma til sín, heldur hreki þau með skömm á brott, meðan hann graðgar sjálfur í sig öllum fiskinum og öllu brauðinu, að hann sé ekki lengur „hinn góði hirðir“ sem vakir yfir öllum sauðum sínum, heldur aðeins þeim hvítu og kollóttu en sigi hundinum í og flæmi burt þá svörtu, mórauðu og flekkóttu, að hann kasti nú sjálfur fyrsta steininum í afvegaleidda, sjúka og stríðshrjáða?
Ef svo er, þá er Miðflokksfólk og málgagn þess, Morgunblaðið, vissulega með sína kristinfræði á hreinu.
Hinsvegar þykist ég vita að svo er alls ekki, heldur að hinn kristilegi kærleiksboðskapur sé enn sá sami og hafður var fyrir mér í bernsku.
Öfgahægrið á Íslandi, eins og í vaxandi mæli um allan „hinn kristna heim“ er því, þvert á hástemmdar yfirlýsingar, að boða andkristilega stefnu, ósæmilegt siðferði, að gera strandhögg á eilífðarlandið og róa „lastafleyi andskotans“ til hafnar, svo gripið sé til orðfæris rétttrúnaðarins.
Daðra, með dapurlegt negg
og deilur um keisarans skegg,
við sundrungarfjandann
en sannkristna andann
sækja með oddi egg.
Jólakveðja 2025
I
Finnurðu dálítinn dofa?
Einn daginn mun eflust til rofa
ef safnar þú kröftum
gegn kvölum og höftum.
Gott er sjúkum að sofa.
II
Væntingar eru út vatnaðar
ef verðmiða snúast um fatnaðar.
Að eltast við „drasl“
er innantómt basl.
Bíða má sér til batnaðar.
III
Erfiði öllum er gott
enda ber það um vott
stefnumið mýlt.
En streðinu illt
að láta í lekan pott.
IV
Um það er ekki að fárast
að ævigangan mun klárast.
En oft svo til hagar
að eftirsjá nagar.
Fjör er flestum sárast.
V
Vinátta sterkur er strengur.
Að stuðningi mikill er fengur
ef allt fer í kekki.
Vantar þó ekki
vini þá vel gengur.
VI
Ef að til efstu stundar
æviveg keikur skundar
þá öruggast er
að hafa augun hjá sér
því hart bíta konungs hundar.
VII
Sést ef brugðið er Bleik!
Ef böðlast er áfram í reyk!
Í augnabliksfuna
þarf alltaf að muna:
Hóf er best í hverjum leik.
VIII
Hollt er halla að styðja,
hindrun úr götu að ryðja.
Ef þú ert nær
og um það ert fær,
betra er að iðja en biðja.
IX
Götur ætíð gangið keik,
Glöð og hnuggin, sterk og veik.
Þó að vel sjáist
um það ekki fáist:
Ellin hallar öllum leik.
X
Oft sýnist bólsturinn blakkastur,
bjargráðaturninn hvað skakkastur,
og straumröstin hærri,
ef stendur of nærri.
Heima er hundurinn frakkastur.
XI
Einstök engin tár
eða brostnar þrár
í heimi hér.
Hefur hver
sín að binda sár.
XII
Margt er mannanna mein.
Til bóta er brautin þó bein.
Fyrst: Það þarf
að fá í arf
fleira en auðæfi ein.
XIII
Bratt er á líf að læra.
Það ljós þarf ungum að færa
að ljósmynda kóðann:
Lengi skal góðan
graut á gólfi hræra.
XIV
Sértu valtur og veill
vittu, þinn er ei feill
ofan að detta
heldur örlagagletta,
því fall er fararheill.
XV
Ef að þú efast um sinn
axlaðu frekar þín skinn
og harkaðu‘ af þér,
hér ekkert er
fullreynt í fyrsta sinn.
XVI
Er höndin við hjarta þitt köld?
Hífðu frá birtunni tjöld
og allt verður gjallra
því ekki er allra
daga komið kvöld.
XVII
Þó heiminn sé heilmargt að plaga,
með hugsun margt má laga.
Ég gefið mér gat
mikinn mat
og marga helgidaga.
XVIII
Þó einhver á anda þinn skyggi
undir skín ljóminn þinn dyggi.
Í myrkur flýr bull,
og mundu, að gull
skín, þó á skarni liggi.
XIX
Við eigum vandratað flest
og á vegunum oft hefur hvesst.
Þó einhver ei bogni
fer hér enginn í logni.
Af misjöfnu börn þrífast best.
XX
Ágirndin áfram keyrir.
Fyrir eyðslu flestir meyrir.
En staldrið nú við
vítt markaðshlið.
Græddur er geymdur eyrir.
XXI
Fávisku fátt er til varna
og fljótfærnin, bölvuð a‘tarna.
Þannig heimur er gerður
að höfuðið verður
fótum falli að varna.
XXII
Gagnast lítt skyr í skeið
eða skrautleg, ljúffeng sneið
ef þarft ekkert geri,
þó að mig beri
hugurinn hálfa leið.
XXIII
Ljóma af lífi stafar
og lítt hefur orðið til tafar.
Oft má svo vera.
Allir þó bera
eitthvert mein til grafar.
XXIV
Vítt hlaupa sumir um vengin,
vonglaðir, réttu með tengin.
Ef opnum skápinn,
sést í skrápinn.
Amalaus er enginn.
XXV
Eins og úr helju heimt,
úr huga minningu streymt.
Þegar ljósgeislar fara
leitum við svara.
Betra er geymt en gleymt.
XXVI
Mannskepnan háir hildi.
Hver eru lífsins gildi
og siðferðisþrá
þegar að sá
heggur er hlífa skyldi?
XXVII
Hress og háttvís mér smeygi
í hárauðar buxur, mig teygi
í bolinn minn víða.
Já, best er að kvíða
ekki ókomnum degi.
XVIII
Daglegir flokkadrættir,
drýldnir ruddarnir mættir.
Á flestum má finna
að falsi má linna.
Garður er granna sættir.
XXIX
Á mál skal af sanngirni sæst.
Síður ef einn lætur hæst.
Stattu við þitt.
Þekktu og hitt
að flótti er falli næst.
XXX
Þekkt er af veraldarveirunum
í vísindarannsóknargeirunum
og alþjóð það sér
að asninn, hann er
auðkenndur á eyrunum.
XXXI
Hver sá er kökuna sker
fær kipring í augun á sér.
Einnig vill deila
og eiga það heila
því gleymt er þá gleypt er.
XXXII
Heyrist oft grobb og gjálfur
gumar um sjálfan sig kálfur.
Sá kappi er enginn
sem klippir á strenginn
né gefur sér gæfuna sjálfur.
XXXIII
Margir til metorða teygjast,
að Mammoni líka hneigjast.
En samt, allar stundir,
er siðferðið undir.
Sér lætur hygginn segjast.
XXXIV
Ef einhver rakar öllu’ að sér
ekkert úr býtum annar ber.
Við reisn að lifa,
í lög þarf skrifa:
Jöfnuður góður allur er.
XXXV
Ei kennir ef kulnað er tárið
né kembir, ef visnað er hárið.
Að því gáir:
Ekki tjáir
að búa um banasárið.
XXXVI
Dæma orðin dulin.
Dýr eru loforð mulin.
Í sann og veru
sárin eru
hættulegust hulin.
XXXVII
Vor mun fylgja vetri,
varlegt fet, svo metri.
Barnið sér
að biðin er
bráðræðinu betri.
XXXVIII
Að vera góður og glaður
er gæfa, ef laus við blaður.
Stöðugt að æpa,
er orðhengilsræpa.
Hljóður er hygginn maður.
XXXIX
Ef blaut og húmskyggð er heiðin
verður háskaleg fantareiðin
ef aldrei er vægt.
Svo farðu þér hægt.
Greiðfær er glötunarleiðin.
XXXX
Ekkert liggi í leynum,
leitum, veltum við steinum.
Sannleika tryggjum
er samfélag byggjum.
Fátt segir af einum.
XXXXI
Andúð upp vilja keyra,
útlenska niður reyra.
Það fólsku lýsir
því löngum fýsir
eyrun illt að heyra.
XXXXII
Í dóm nú af drengskap ég legg
deilur um keisarans skegg.
En leikur er patt
ef logið er satt.
Blað skilur bakka og egg.
XXXXIII
Kannski má stinga á kýlin?
Með kennslu leiðrétta stílinn?
Í Grímsnesi, Súdan
sama er skútan
og jöfn eru bræðra býlin.
XXXXIV
Tíminn strýkur um strengi,
styrkum höndum – og lengi
órar mann síst
það eitt sem er víst:
-Valt er veraldar gengi-
XXXXV
Heyrið mig! Höfum við rödd?
Hvar erum við stödd?
Svo er máldaginn gerður
að í manninum verður
aldrei ágirndin södd.
XXXXVI
Þó undan framanum fjari
og fram í gráðið ég stari
þá vonin er heit
og í hjarta mér veit
að kemst þótt hægt fari.
XXXXVII
Þó aðdráttaraðferðir þróir
og engu í framhaldi sóir,
eignast vilt allt.
Vita þú skalt:
Ekk’ er allt gull sem glóir.
XXXXVIII
Margt hefur mannvonskan hrakið
og margur er stunginn í bakið.
En það boðorð ei efað
að betra er sefað
en illt sem upp er vakið.
XXXXIX
Sjaldan er sannleikur skýrari,
sókn eftir vindi rýrari
en við hækkandi sól
og hátíðleg jól
því dyggð er gulli dýari.
L
Fástu því ekki um amann
við auðævin, völdin og framann.
Veittu gæfuríkt skjól
og gleðileg jól
því maður er manns gaman.
HEYRI HÓFASLÖGIN
Syngja ljúfu lögin
löngum huga í,
titrar gleðitaugin,
tendrar von á ný
er heyri hófaslögin.
Sæll í sólar skini
sollinn dagsins flý.
Mann, á vökrum vini,
vekur gola hlý
og frelsi‘ í faxins hvini.
Ljós í lund er falið,
lengi að því bý,
ljúft við lækjarhjalið
á leið er hesti sný
sem hefi ungan alið.
Við tauminn talar kelinn,
tiplar urð og dý.
Úrg í augum élin,
orkan sýður, því
nú bryður marinn mélin.
Í svita gammur glóir,
úr gómi froðuslý.
Skynja hæst þá hóir,
úr hófi aldrei kný.
Um bóga faxið flóir.
Heyri hófum stappa
háum meður gný.
Slíkum kostakappa
er kært að gefa frí.
Um hálsinn klárnum klappa.
Er eygi, augum gráum,
op úr jarðlífskví,
þá, á himni háum,
helst vil raga ský
á stjörnufáki fráum.
„Enginn er bara fangi eða glæpamaður“
EPEA er skammstöfun fyrir European Prison Education Association. Samtök þessi eru borin uppi af sjálfboðaliðum, fólki sem er flest í fullri vinnu annarsstaðar, og eiga því allt sitt undir hugsjónum, eldmóði og seiglu einstaklinga, sem í langflestum tilvikum vinna, eða hafa unnið, í fangelsum vítt og breitt um Evrópu. Þar kennir margra grasa; skólafólk, heilbrigðisstarfsfólk, fólk úr stjórnsýslu, fangaverðir, stjórnendur, listamenn o.s.frv. Halda áfram að lesa
Af skapvonsku
Birt á Facebook 19.11.2025
Hagsmunapot við heimaþil
hleypir öllu‘ í kekki.
Leyndarhyggjulaumuspil
líða megum ekki.
Ég var á kóræfingu og sat í grandaleysi, fyrir upphaf æfingar, með félaga mínum að ræða málefni kórsins og dagskrána framundan, þegar vatt sér að okkur háttsettur opinber aðili og skvetti því framan í mig í vitna viðurvist að ég væri „skapvondasti maðurinn í Bláskógabyggð“, eins og það var orðað. Þetta kom mér vissulega í opna skjöldu, þar sem ég taldi mig vera á nokkuð „vernduðu svæði“ fyrir pólitískum átökum, í mínu frístunda- og félagsstarfi, og varð því svarafátt.
Af „réttri klukku“
Birt á Facebokk 8.11.2025
Hvorki er ég sérfræðingur né sérstakur áhugamaður um nokkrun skapaðan hlut. En tel mig þó hafa einhverja dómgreind. Á grunni hennar, og ríflega 6 áratuga eigin reynslu, hef ég ályktað sem svo að meiri birta sé betri en minni. Og að betra sé að njóta náttúrulegrar birtu þær stundir sem gefast til frjálsrar útiveru, heldur en þann hluta sólarhringsins sem fólk er alla jafna bundið inniveru, í raflýstum húsum.